Huiswaarderbrugpark Alkmaar: van vergeten grond naar een park vol leven en groen

Langs het Noordhollandsch Kanaal in Alkmaar ligt een stuk grond dat jarenlang nauwelijks een functie had. Straks wordt dit het Huiswaarderbrugpark, een van de deelgebieden van het Kanaalpark: een langgerekte groene verbinding die verschillende gebieden langs het kanaal met elkaar verbindt. Het Huiswaarderbrugpark is een van de eerste delen die daadwerkelijk worden gerealiseerd. HB Advies nam het landschapsontwerp voor zijn rekening en vertaalde de eerste denkrichtingen van de gemeente Alkmaar naar een ontwerp waarin ruimte is voor groen, water, biodiversiteit én de mensen die straks van het park gebruikmaken.

De samenwerking tussen de gemeente Alkmaar en HB Advies begon met een kleine vraag. “Die was eigenlijk: er ligt een schetsontwerp, kunnen jullie dat in AutoCAD zetten?”, vertelt projectleider Landschap Gabriël Geluk van HB Advies. “Maar al snel werd duidelijk dat het om veel meer ging dan dat. Hier zat een compleet ontwerpproces achter voor een enorm park.”

Het Alkmaars KanaalPark wordt een park langs de oevers van het Noordhollandsch Kanaal en beslaat ongeveer 13 km in lengte. De ambitie is om langs het kanaal ook openbare ruimte toe te voegen waar niet alleen bewoners, maar alle Alkmaarders gebruik van kunnen maken. Het Huiswaarderbrugpark vormt daar straks een van de grotere groene plekken in. Een ontwerper van de gemeente Alkmaar maakte hiervoor de eerste verkenningen en schetsen, waarna HB Advies die eerste denkrichting verder oppakte en uitwerkte.

Maar welke beslissingen er uiteindelijk ook zijn gemaakt voor het ontwerp, de focus op biodiversiteit en klimaat bleef ongewijzigd. “Samen met de wateradviseur van HB Advies is onderzocht waar er in het gebied sprake is van wateroverlast en hoe het park kan helpen om regenwater zoveel mogelijk lokaal vast te houden, te bufferen en te infiltreren. Vanuit die inzichten hebben we bijvoorbeeld wadi’s meegenomen in het ontwerp, en kiezen we op bepaalde plekken voor bomen die goed gedijen bij veel water”, legt Gabriel uit. “Als we kunnen voorkomen dat er naar de aangrenzende wijken nog meer water stroomt en het hier kunnen opvangen, helpt het ontwerp dus ook buiten de grenzen van het park.”

Ook biodiversiteit kreeg tijdens het ontwerpproces extra aandacht. Groenadvies Amsterdam, zusterbedrijf van HB Advies, voerde niet alleen de gebruikelijke quickscan flora en fauna uit, maar keek in een aanvullende natuurtoets welke ecologische kansen het ontwerp verder bood. Zo komen er verschillende typen beplanting, bloemrijk gras en veel inheemse soorten. Onder de Huiswaarderbrug wordt bovendien gekeken hoe kleine zoogdieren en andere dieren zich door het gebied kunnen blijven verplaatsen.

Met iedere ontwerpstap werd ondertussen concreter hoe het Huiswaarderbrugpark er straks uit komt te zien. “Het begon met één lijn op papier en vervolgens komen daar steeds meer details bij: een zebrapad, haaientanden, bomen, verlichting. Het is heel gaaf om te zien hoe zo’n ontwerp steeds meer tot leven komt”, vertelt de ontwerper, die die eerste lijnen op papier zette.

Als het aan Gabriël ligt, blijft zijn team ook na het opleveren van het definitief ontwerp zo lang mogelijk bij het project betrokken. “Het is niet zo dat we vervolgens zeggen: succes ermee. We willen dat de ontwerpgedachte die we met elkaar hebben ontwikkeld ook tijdens de volgende fases overeind blijft.” De planning is om in het najaar van 2027 de beplanting te voltooien, waarna het park begin 2028 volledig gereed zal zijn.

Ondanks de visualisaties die HB Advies van het ontwerp maakte om een concreter beeld van het ontwerp te geven, kijken ze uit naar het moment dat ze zelf door het park kunnen fietsen en wandelen. “Je kunt je er een voorstelling van maken hoe groot het park is, maar pas dan zal je daadwerkelijk ervaren hoe het in werkelijkheid is geworden.”